Kwartalnik "Karta" nr 90/2017
- recenzja książki




Rok wydania - 2017

Autor - Czasopismo

Wydawnictwo - Ośrodek Karta

Liczba stron - 160

Tematyka - opracowanie poświęcone polskim asom myśliwskim z czasów I i II wojny światowej.

Nowy numer kwartalnika „Karta” to lektura obowiązkowa dla wszystkich zainteresowanych historią hiszpańskiej wojny domowej lat trzydziestych. Redaktorzy rzucają nieco światła na zaangażowanie polskich oddziałów walczących po stronie sił rządowych, a więc przeciwko przyszłemu dyktatorowi Francisco Franco. Dąbrowszczacy ruszyli do Hiszpanii zwiedzeni komunistycznymi ideałami. Ich misja zakończyła się porażką, rozczarowaniem i trudnym powrotem do kraju. Dla wielu z nich walka z faszystami była przetarciem wojennych szlaków, a doświadczenia wykorzystywali później w czasie II wojny światowej, służąc prawdziwej ojczyźnie. Nie ulega jednak wątpliwości, że epizod zaangażowania Polaków w wojnę domową w Hiszpanii wzbudza kontrowersje, a historia Dąbrowszczaków zawsze będzie polem do ożywionej dyskusji historyków. Nie wolno jednak bagatelizować ich zaangażowania, bo jest to ważny element kształtowania ówczesnych stref wpływów, budowania nowej Europy w przededniu straszliwego konfliktu. Wydarzenia w Hiszpanii były ledwie przygrywką do jednej z największych tragedii w dziejach ludzkości.

Czytelnicy 90 numeru „Karty” nie powinni narzekać na zróżnicowanie tematów. Redakcja kwartalnika postarała się bowiem o wypełnienie ponad 150 stron historycznej lektury niezwykle ciekawymi materiałami wzbogaconymi o znakomite zdjęcia archiwalne pochodzące najczęściej ze wspaniałych zbiorów Ośrodka Karta. Miłośników historii II wojny światowej powinny zainteresować przede wszystkim historia związków żydowsko-polskich w przededniu konfliktu, tragiczny zapis funkcjonowania służb medycznych w czasie Powstania Warszawskiego, ze wspomnieniami Bronisławy Magdaleny Suszczyńskiej-Ochman na czele oraz niezwykle ciekawy materiał dedykowany więźniom obozu jenieckiego w Katzbach. Największe wrażenie zrobiła na mnie relacja polskiej sanitariuszki, która była świadkiem upadku powstania i rzezi ludności cywilnej. Bardzo mocny, chwytający za serce materiał. Relacja „Suzuki” to niezwykle plastyczny opis tego, jak naprawdę wyglądały walki w Warszawie. To zapis wspomnień, o których nie możemy zapomnieć, jeśli chcemy upamiętnić tragedię miasta ginącego samotnie, skazanego na zagładę. Straszne, wstrząsające, odrażające. Momentami aż brakuje słów, by opisać to, co działo się podczas Powstania i czego doświadczyła Bogu ducha winna ludność cywilna. Relacja Mathiasa Schenka, który był naocznym świadkiem zbrodni brygady Dirlewangera uzupełnia to, o czym opowiada Suszczyńska-Ochman. I przypomina, że siedemdziesiąt lat temu ulicami Warszawy płynęła krew.

Artykuł poświęcony Katzbach to z kolei próba pogodzenia teraźniejszości z przeszłością. Przypomnienie o zbrodniczej historii Niemiec jest niewygodne, ale znajdują się i tacy, którzy za naszą zachodnią granicą chcą rozliczenia się z tragedią sprzed lat, nie boją się mówić głośno o winie swoich rodaków i wychodzą naprzeciw międzynarodowemu pojednaniu. Tego typu inicjatywy należy z pełną mocą wspierać i podtrzymywać pamięć o Polakach, których wysyłano pod Frankfurt do niewolniczej pracy na rzecz niemieckiego przemysłu. Katzbach jest jedynie wąskim wycinkiem historii, ale przez pryzmat tego miejsca można mówić o nowych koncepcjach pojednania – pojednania przez edukację i uwrażliwianie kolejnych pokoleń. Ośrodek Karta ma w tym bogate doświadczenia, bo przez lata działalności stał się miejscem-archiwum, szansą na ocalenie od zapomnienia głosów z przeszłości. Ostatni numer kwartalnika to kolejna cegiełka dołożona do przechowywania naszego narodowego dziedzictwa, jakim niewątpliwie są historia i pamięć.


Polecamy


Patronat


Recenzje